Κοινοποίησε

Αξιολόγηση Χρήστη: 5 / 5

Αστέρια ΕνεργάΑστέρια ΕνεργάΑστέρια ΕνεργάΑστέρια ΕνεργάΑστέρια Ενεργά
 

Στο παρόν άρθρο περιγράφονται οι διαδικασίες ενισχυμένης χλωρίωσης με υποχλωριώδες νάτριο σε δίκτυα και δεξαμενές ύδρευσης προκειμένου να εξαλειφθούν πιθανοί παθογόνοι παράγοντες μετά από επισκευή ή εγκατάσταση νέων σωληνώσεων ή μετά από πιστοποιημένη ανίχνευσή τους. Οι διαδικασίες αυτές περιγράφονται στο εγχειρίδιο προδιαγραφών Design & Construction MasterSpecification – Section 02510 : «DISINFECTION OF POTABLE WATER LINES AND TANKS», New York State Office of General Services παρέχοντας πληροφόρηση και για άλλα απολυμαντικά μέσα (αέριο χλώριο, υποχλωριώδες ασβέστιο) και στο εγχειρίδιο “Flushing and Disinfection of Water Distribution Lines”, No 20.01, 09/01/2000, Department of Public Utilities Policy and Procedure, Chesapeake Virginia. Πολύ καλές προδιαγραφές λειτουργίας για τους χλωριωτές δίνονται στην νομοθεσία του τμήματος περιβάλλοντος της Utah στην Αμερική, R309-520. “Facility Design and Operation : Disinfection.”, Rules Governing Public Drinking Water Systems, Utah Department of Environmental Quality.

Η κατασκευή, αποκατάσταση και επισκευή των συστημάτων ύδρευσης αποτελούν κοινές δραστηριότητες που εμφανίζονται σχεδόν σε καθημερινή βάση. Η συχνότητα και φύση αυτών των δραστηριοτήτων αποτελούν πιθανό αίτιο ρύπανσης των συστημάτων ύδρευσης αν δεν ακολουθούνται οι κατάλληλες διαδικασίες και τα υφιστάμενα πρότυπα. Η εγκατάσταση και επισκευή των δικτύων ύδρευσης αποτελούν πιθανούς παράγοντες άμεσης ρύπανσης - μόλυνσης του διανεμόμενου νερού. Στον πίνακα 1 δίδονται οι τύποι των προβλημάτων ποιότητας νερού που μπορεί να προκύψουν ως αποτέλεσμα των δραστηριοτήτων κατασκευής και επισκευής δικτύων. Από αυτά τα προβλήματα η παθογόνος μόλυνση, τα επικίνδυνα χημικά και η έκθεση σε υπερχλωριωμένο νερό μπορεί να συνδέονται άμεσα με την προσβολή της δημόσιας υγείας.

Πίνακας 1: Τύποι προβλημάτων ποιότητας νερού συνδεδεμένοι με την κατασκευή και επισκευή συστημάτων ύδρευσης.

Μικροβιολογικοί

Φυσικοί

Χημικοί

Παθογόνος μόλυνση

Θολερότητα

Επικίνδυνα χημικά

 

Χρώμα

Υπερχλωριωμένο νερό

 

Απώλεια υπολειματικής δράσης

Γεύση και οσμή

Σταθερότητα pH

Στην περίπτωση προσβολής των δικτύων ύδρευσης ως αποτέλεσμα κατασκευής ή επισκευής, ο πιθανός κίνδυνος για την δημόσια υγεία είναι συνάρτηση των ακόλουθων:

Ø  Το είδος και η ποσότητα του ρυπαντή που εισέρχεται συνολικά στον αγωγό.

Ø  Το είδος και η ποσότητα του ρυπαντή που μπορεί ακόμη να εισέρχεται στον αγωγό αν η αιτία της μόλυνσης - ρύπανσης δεν έχει ανιχνευθεί και εξαλειφθεί.

Ø  Την έκταση της διασποράς των ρυπαντών στο δίκτυο από τα σημεία εισαγωγής.

Ø  Την απολύμανση και το ξέπλυμα που έχουν γίνει πριν ο αγωγός δοθεί σε λειτουργία.

Η έκταση και σοβαρότητα της προσβολής του δικτύου εξαρτώνται από αρκετούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των ακόλουθων:

Ø  Πόσο γρήγορα ανιχνεύεται η ρύπανση.

Ø  Η άμεση απόκριση μετά την ανίχνευση, όπως η φυσική απομόνωση της περιοχής για την αποτροπή διασποράς της ρύπανσης - μόλυνσης και η φυσική απομάκρυνση των μολυσματικών υλικών.

Ø  Ο βαθμός επιτυχίας των μέτρων θεραπείας που εφαρμόστηκαν, όπως ξέπλυμα, καταστροφή, αδρανοποίηση, ταυτοποίηση και διόρθωση άλλων συνθηκών που μπορεί να συνεισφέρουν στο πρόβλημα της μόλυνσης - ρύπανσης. 

Ακολούθως περιγράφονται οι εργασίες ενισχυμένης απολύμανσης για δίκτυα και δεξαμενές.

Απολύμανση δικτύων ύδρευσης

  1. Ξεπλένουμε το δίκτυο με καθαρό νερό με μια ελάχιστη ταχύτητα 0,75 m/s πριν την απολύμανση. Το ξέπλυμα γίνεται ανοίγοντας επιλεκτικά τις βάνες από τα φρεάτια καθαρισμού του δικτύου. Στον πίνακα 2 δίνονται οι ελάχιστες παροχές ξεπλύματος ανάλογα με την διάμετρο του αγωγού.

 Πίνακας 2: Απαιτούμενη παροχή ξεπλύματος αγωγού με ελάχιστη ταχύτητα νερού 0,75 m/s.

Διάμετρος αγωγού

(in)

Παροχή νερού

(m3/hr)

2

5

4

22

6

50

8

89

10

139

12

200

14

271

16

354

18

447

24

793

  1. Χρησιμοποιούμε διάλυμα υποχλωριώδους νατρίου για την τροφοδοσία του δικτύου με την βοήθεια αντλίας ανθεκτικής στο χλώριο (χλωριωτής). Συνδέουμε το χλωριωτή στο δίκτυο στο σημείο της επισκευής ή αντικατάστασης ή τοποθέτησης νέων σωληνώσεων.
  2. Ρυθμίζουμε την παροχή τροφοδοσίας χλωρίου, έτσι ώστε η συγκέντρωση του διαθέσιμου χλωρίου να είναι τουλάχιστον 50mg/l. Στον πίνακα 3 δίδονται οι ποσότητες του υποχλωριώδους νατρίου 12-14% που απαιτούνται ανά 100m αγωγού, ανάλογα με τη διάμετρο του αγωγού, για να έχουμε συγκέντρωση χλωρίου 50mg/l.
  3. Αν δεν διαθέτουμε μετρητή παροχής προσδιορίζουμε την παροχή χρησιμοποιώντας σωλήνα pitot ή μετρούμε τον χρόνο που χρειάζεται για να γεμίσει ένα δοχείο γνωστού όγκου.
  4. Συνεχίζουμε να τροφοδοτούμε με χλώριο μέχρι να το ανιχνεύσουμε στην έξοδο του αγωγού. Ο έλεγχος της παρουσίας του χλωρίου μπορεί να γίνει με χρήση αντιδραστήριου ορθοτολιδίνης. Το χλώριο θα μετατρέψει το χρώμα του αντιδραστήριου σε κόκκινο.
  5. Αφήνουμε το χλωριωμένο νερό στο δίκτυο τουλάχιστον για 24 ώρες και λιγότερο από 48 ώρες. Στο τέλος αυτής της περιόδου η συγκέντρωση του χλωρίου πρέπει να είναι τουλάχιστον 25 mg/l.
  6. Λειτουργούμε όλες τις βάνες και τα πυροσβεστικά σημεία για να διασφαλίσουμε ότι θα απολυμανθούν σωστά και αποτρέπουμε την εισαγωγή υπερχλωριωμένου νερού σε υφιστάμενα τμήματα του δικτύου τα οποία βρίσκονται σε λειτουργία.
  7. Μετά από την περίοδο παραμονής ξεπλένουμε το δίκτυο μέχρι η συγκέντρωση του χλωρίου να είναι το πολύ 1mg/l.
  8. Αποχετεύουμε το υπερχλωριωμένο νερό με τέτοιο τρόπο που δεν θα προκαλέσει ζημίες σε φυτά και ζώα, λαμβάνοντας υπ’ όψη τις ισχύουσες τοπικές υγειονομικές διατάξεις περί διάθεσης λυμάτων.
  9. Καλούμε ένα πιστοποιημένο χημικό εργαστήριο για να εκτελέσει δειγματοληψίες με συγκεκριμένες μεθόδους και κριτήρια.
  10. Λαμβάνουμε τουλάχιστον 2 διαδοχικά δείγματα σε διάστημα 24 ωρών. Εάν τα αποτελέσματα δείξουν απουσία επικίνδυνων μικροβιολογικών δεικτών, το δίκτυο μπορεί να δοθεί σε λειτουργία. Εάν διαπιστωθεί παρουσία επικίνδυνων μικροβίων, τότε επαναλαμβάνεται η διαδικασία απολύμανσης του δικτύου.

Πίνακας 3: Απαιτούμενη ποσότητα υποχλωριώδους νατρίου 12-14% ανά 100 μ αγωγού για απολύμανση με 50 ppm χλωρίου

Διάμετρος αγωγού

(in)

Υποχλωριώδες νάτριο 12-14%

(λίτρα/100 μ αγωγού)

2

0,1

4

0,3

6

0,7

8

1,2

10

1,8

12

2,6

14

3,5

16

4,6

18

5,8

24

10,4

Απολύμανση δεξαμενών ύδρευσης

Στην περίπτωση που διαθέτουμε μία μονοθάλαμη δεξαμενή, τότε πρέπει να ενημερώσουμε τον οικισμό ότι θα γίνει διακοπή νερού για δύο ημέρες, λόγω εργασιών απολύμανσης, προκειμένου να συλλέξει τις απαιτούμενες ποσότητες. Εάν διαθέτουμε μία τουλάχιστον διθάλαμη δεξαμενή, τότε δεν είναι απαραίτητο να γίνει διακοπή νερού. Απομονώνουμε τον ένα θάλαμο της δεξαμενής από το δίκτυο ύδρευσης κλείνοντας τις αντίστοιχες βάνες και ανοίγουμε την βάνα καθαρισμού, προκειμένου να γίνει εκκένωση του αποθηκευμένου νερού. Κάθε θάλαμος πρέπει από την αρχική του κατασκευή να διαθέτει ανρωποθυρίδα στην οροφή και σκάλα ανοξείδωτη καλά στερεωμένη, ώστε να είναι δυνατή και ασφαλής η κάθοδος στον πυθμένα. Επίσης πρέπει να έχει προβλεφθεί η τοποθέτηση του αγωγού καθαρισμού σε τέτοιο σημείο ώστε να είναι δυνατή η πλήρης εκκένωση της δεξαμενής από το νερό και τα ιζήματα. Εάν δεν είναι αυτό εφικτό, τότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί αντλία υποβρύχια με δυνατότητα αναρρόφησης σε στάθμη νερού με πάχος λίγα εκατοστά. Για τις περιπτώσεις που χρησιμοποιείται αντλία, πρέπει να έχει προβλεφθεί η κατασκευή οπής στον πυθμένα κατάλληλων διαστάσεων για την τοποθέτηση της αντλίας και την απρόσκοπτη λειτουργία της. Στην χειρότερη των περιπτώσεων το άδειασμα του παρακρατούμενου νερού και της ιλύος γίνεται με κουβάδες που ανεβοκατεβαίνουν χειρονακτικά ή με την βοήθεια γερανού. Μετά την αφαίρεση της ιλύος, εφαρμόζονται εναλλακτικά οι ακόλουθες ενέργειες απολύμανσης της δεξαμενής:

Διαδικασία 1: Άμεση εφαρμογή διαλύματος χλωρίου στις εσωτερικές επιφάνειες της δεξαμενής.

  1. Διαλύουμε υποχλωριώδες νάτριο 12-14% σε καθαρό νερό με αναλογία 1,3 λίτρα υποχλωριώδες νάτριο ανά 1000 λίτρα νερού. Το διάλυμα αυτό έχει περιεκτικότητα περίπου 200 ppm χλωρίου.
  2. Ψεκάζουμε το διάλυμα στις εσωτερικές επιφάνειες της άδειας δεξαμενής ή χρησιμοποιούμε βούρτσες για το τρίψιμο των επιφανειών.
  3. Μετά από 30 λεπτά χρόνο παραμονής του διαλύματος, γεμίζουμε την δεξαμενή με νερό και στην συνέχεια ξεπλένουμε όπως περιγράφεται παρακάτω.

Για όσο διάστημα χρειάζεται να παραμείνει άνθρωπος εντός της δεξαμενής συνίσταται να φορά μάσκα με φίλτρο δέσμευσης χλωρίου, οι ανθρωποθυρίδες να είναι ανοικτές και να εμφυσάται πεπιεσμένος αέρας για τον εξαερισμό της δεξαμενής. Συνίσταται επίσης να υπάρχει και ένα τουλάχιστον άτομο εκτός δεξαμενής για να παρακολουθεί την διαδικασία συνεχώς και να επέμβει αν παρουσιαστεί ανάγκη.

Διαδικασία 2: Προσθήκη απολυμαντικού στο νερό καθώς γεμίζει η δεξαμενή.

  1. Διαλύουμε υποχλωριώδες νάτριο 12-14% σε καθαρό νερό με αναλογία 0,33 λίτρα υποχλωριώδες νάτριο ανά 1000 λίτρα νερού. Το διάλυμα αυτό έχει περιεκτικότητα περίπου 50 ppm χλωρίου.
  2. Αφήνουμε το χλωριωμένο νερό για 6-24 ώρες. Αδειάζουμε την δεξαμενή και στην συνέχεια ξεπλένουμε όπως περιγράφεται παρακάτω.

Αφού επιλέξουμε και εφαρμόσουμε μία από τις παραπάνω διαδικασίες, τότε εκτελούμε το ξέπλυμα της δεξαμενής. Το ξέπλυμα υλοποιείται με συνεχή τροφοδοσία και εκκένωση της δεξαμενής μέχρι η συγκέντρωση του υπολειματικού χλωρίου να μην ξεπερνά την τιμή 1 ppm. Αποχετεύουμε το υπερχλωριωμένο νερό με τέτοιο τρόπο που δεν θα προκαλέσει ζημίες σε φυτά και ζώα, λαμβάνοντας υπ’ όψη τις ισχύουσες τοπικές υγειονομικές διατάξεις. Στην συνέχεια καλούμε ένα πιστοποιημένο χημικό εργαστήριο για να λάβει δείγματα σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις. Κατ’ ελάχιστο λαμβάνονται 2 δείγματα σε διάστημα 24 ωρών. Εάν τα αποτελέσματα δείξουν απουσία επικίνδυνων μικροβιολογικών δεικτών, τότε η δεξαμενή μπορεί να δωθεί σε λειτουργία. Εάν διαπιστωθεί παρουσία επικίνδυνων μικροβίων, τότε επαναλαμβάνεται η διαδικασία της απολύμανσης.

Βιβλιογραφία:

  1. Design & Construction Master Specification – Division 2: Sitework - Section 02510 : «DISINFECTION OF POTABLE WATER LINES AND TANKS», New York State Office of General Services.
  2. “Flushing and Disinfection of Water Distribution Lines”, No 20.01, 09/01/2000, Department of Public Utilities Policy and Procedure, Chesapeake Virginia
  3. “New or Repaired Water Mains”, Prepared by AWWA with assistance from Economic and Engineering Services, Inc.
  4. R309-520. “Facility Design and Operation : Disinfection.”, Rules Governing Public Drinking Water Systems, Utah Department of Environmental Quality.
  5. AWWA Standard C651-92, Disinfection of Water Mains.
  6. AWWA Standard C652-92, Disinfection of Water Storage Reservoirs.